Йеллоустон супержанартауы атқыласа не болады: жаһандық апат сценарийі

Апаттар жөніндегі сарапшылар Йеллоустон жанартауының атқылауына қатысты ең жаман сценарийді сипаттады. ScienceDaily басылымының жазуынша, катаклизм жер сілкіністерінен басталып, инфрақұрылымның қирауына және климаттың өзгеруіне әкеп соғуы мүмкін, деп хабарлады KAZ.NUR.KZ.

Шамамен 631 000 жыл бұрын АҚШ-тың қазіргі Вайоминг штаты аумағында Йеллоустон жанартау жүйесінің ауқымды атқылауы болған. Ол кезде күл Солтүстік Американың басым бөлігін жауып, бөлінген бөлшектер жаһандық суынуды тудырды. Жанартау және апаттар жөніндегі сарапшылар қазіргі замандағы гипотетикалық катаклизмнің салдарын бағалау үшін ойша эксперимент жүргізді.

Зерттеушілердің айтуынша, апат лезде болмайды. Алғашқы дабыл белгілері жарылысқа екі ай қалғанда пайда болады. Сейсмологтар ені 55-тен 70 шақырымға дейінгі кальдера астында жер бетіне жақындап келе жатқан ұсақ жер сілкіністерінің шоғырын тіркейді. Атқылауға бір ай қалғанда топырақтың деформациясы жеделдеп, GPS құрылғылары жер қыртысы учаскелерінің кеңейгенін көрсетеді. Сейсмикалық белсенділік күшейіп, "Олд-Фейтфул" гейзерін қоса алғанда, басқа да гейзерлер тұрақсыз жұмыс істей бастайды. Жер асты сулары мен ауада көмірқышқыл газы мен күкірт концентрациясы артады.

Атқылауға екі апта қалғанда ғалымдар апаттың сөзсіз болатынын 92%-ға дейінгі ықтималдықпен растайды. Қызметтер 100 шақырым радиуста эвакуация жариялайды, бұл 200 000-нан астам тұрғын мен туристерді қамтиды. Аймақ үстіндегі әуе қатынасы толығымен тоқтатылады.

Атқылау сәтінде магма гидротермалдық жүйемен жанасып, будың, балшық пен сынықтардың қуатты жарылыстарын тудырады. Содан кейін температурасы 800 °C-қа дейінгі күл мен газ бағанасы атмосферада 30-дан 50 шақырым биіктікке дейін көтеріледі. VEI шкаласы бойынша ең жоғарғы 8-деңгейдегі атқылау күн сәулесін бөгейтін, электр желілерінің, сумен жабдықтау және көлік жүйелерінің жұмысын тоқтататын, сондай-ақ планетада көп жылдық суынуға әкелетін орасан зор көлемдегі күлді шығарады.

Мәтіннен қате тапсаңыз, бізге жазыңыз